علل روان‌شناختی سرخ شدن صورت در هنگام شرم ·




۲۹ام خرداد ۱۳۹۷ بلاگی

علل روان‌شناختی سرخ شدن صورت در هنگام شرم

سرخ شدن صورت چه معنایی دربر دارد؟ آیا سرخ شدن صورت اثرات جانبی فعل و انفعال دیگری در بدن است؟ و از همه مهمتر اینکه بررسی این پدیده چه چیزی در مورد انسان به ما می‌آموزد؟

علل روان‌شناختی سرخ شدن صورت در هنگام شرم | از شما دعوت می‌کنیم این مطلب را دنبال کنید.

عشق دو راه برای ابراز شدن دارد؛ یا خود را از میان سرخی لبها آشکار می‌کند یا از راه سرخ شدن صورت
لتیشیا الیزابت لاندون: شاعر انگلیسی قرن نوزدهم

ریدلی اسکات در یکی از فیلمهایش بنام Blade runner داستان موجوداتی بنام آدم مصنوعی‌ها (replicants) را روایت می‌کند که از آدم‌ها قابل تشخیص نیستند. آنها از کرات دیگر به زمین آمده‌اند تا بلکه زمین را تسخیر کرده و در آن زندگی کنند لذا بخشی از نیروهای پلیس تحت عنوان Blade runner به تعقیب و شکار آنها می‌پردازند. آنها برای پی بردن به اینکه افراد دستگیر شده آدم مصنوعی هستند یا انسان واقعی از یک دستگاه دروغ‌سنج بسیار پیشرفته بنام Voight-Kampff استفاده می‌کنند. این دستگاه بر این اساس کار می‌کند که بازجویان در حین بازجویی از افراد سوالات عاطفی می‌پرسند و این دستگاه واکنش‌های زیستی آنها همچون تنفس، ضربات قلب، رفتار مردک و سرخ شدن صورت را زیرنظر می‌گیرد و چنانچه فرد این واکنش‌های زیستی را نشان نمی‌داد می‌فهمیدند که انسان نیست.
چارلز داروین سرخ شدن صورت را انسانی‌ترین شیوه بروز عواطف می‌دانست و جزو اولین کسانی بود که به مبنای زیستی و عصبی پدیده سرخ شدن صورت پرداخت. او در یکی از آخرین کارهایش بنام بروز عواطف در انسانها و حیوانها مفصلا در اینباره بحث کرده و عنوان می‌کند سرخ شدن صورت ریشه‌ای کاملا انطباقی دارد.
 سوال اینجاست که سرخ شدن صورت چه معنایی دربر دارد؟ آیا سرخ شدن صورت اثرات جانبی فعل و انفعال دیگری در بدن است؟ و از همه مهمتر اینکه بررسی این پدیده چه چیزی در مورد انسان به ما می‌آموزد؟

منطقه سرخی

همه ما می‌دانیم سرخ شدن چگونه رخ می‌دهد؛ ابتدا از گونه‌ها و پیشانی شروع می‌شود و می‌تواند تا سرخ شدن گوشها، گردن و قسمت‌های بالایی سینه نیز پیش برود. به این بخش‌های بدن ” منطقه سرخی” گفته می‌شود. سرخ شدن صورت بسیار تلقین‌پذیر است یعنی آگاهی از اینکه صورتمان سرخ شده تنها موجب شدت گرفتن این پاسخ می‌شود و حتی متهم شدن به سرخی گونه‌ها نیز این فرایند را براه می‌اندازد.
مارک لری و همکارنش در پژوهشی پدیده سرخ صدن صورت و انواع آن را مورد مطالعه قرار دادند. آنها دریافتند که بین سرخ شدن اصیل که در نتیجه شرم روی می‌دهد و سرخ شدن خزنده (که معمولا برای افراد در حین سخنرانی یا مصاحبه شغلی هستند، روی می‌دهد) تفاوت وجود دارد. معمولا سرخ شدن خزنده آهسته‌تر روی می‌دهد اما بیش از منطقه سرخی را در بر می‌گیرد. اما سرخ شدن صورت از هر نوعی که باشد در نتیجه فعالیت سیستم عصبی سمپاتیک است که گردش خون در ناحیه سر و گردن را افزایش می‌دهد.

سرخ شدن صورت چه فایده‌ای دارد؟

تا آنجائیکه ما می‌دانیم سیستم عصبی سمپاتیک در هنگام مواجهه با تهدید فعال می‌شود. تهدید چه ربطی به شرم‌زدگی دارد؟ از دیدگاه روان‌شناسی سرخ شدن صورت  کارکردی ارتباطی دارد زیرا ما هرگز در تنهایی سرخ نمی‌شویم اما در جمع براحتی سرخ می‌شویم. در حقیقت سرخ شدن صورت به افرادی که با ما در حال تعامل هستند این پیام را می‌دهد که “من از هنجارهای اجتماعی آگاهم و شما احتمالا دارید پا را فراتر از این هنجارها می‌گذارید و لذا اینکار شما مرا معذب کرده“. سرخ شدن صورت این پیام را به مودبانه ترین شکل به مخاطبان می‌رساند.
یک لحظه بیاد بیاورید افراد چه زمانهایی سرخ می‌شوند؟ وقتی فرد نه‌چندان آشنایی راجع به مسائل جنسی صحبت می‌کند، وقتی پسری از دختری تمجید و تعریف  یا ابراز عشق می‌کند ، وقتی کسی شما را در جمع ضایع می‌کند و … که همه اینها بنوعی تهدید بحساب آمده و سرخ شدن ما به مودبانه‌ترین صورت به او می‌فهماند که باید اینکار را تمام کند.
البته از دیدگاه تکاملی سرخ شدن گونه و صورت همان کارکردی را دارد که لوازم آرایشی امروزه دارند (نوعی رژگونه طبیعی) که باعث می‌شود فرد (مخصوصا زنان) در برابر کسی که به آنها ابراز عشق کرده زیباتر جلوه کنند. یا در هنگام تعامل با کسی که عاشق آنها هستند سرخ شده و زیباتر جلوه کنند و از اینطریق مقدمات بقای نسل را فراهم آورند.
در نهایت باید گفت سرخ شدن صورت هیچ راهکاری ندارد مگر اینکه تعریف چیزهای شرم‌آورد درون شما تغییر کند و دیگر مسائلی که قبلا برای شما شرم‌آور بوده دیگر شرم‌آور نباشند که انجام اینکار نیز چندان ساده نیست!

روان نویس

دبیر سایت پُربازدیدترین‌ها

فاطمه کاظمی
فاطمه کاظمی
مطالب بیشتر از این دبیر

بیشتر بخوانید:


مطالب پیشنهادی